گزارش «سراج 24» از چالش‌های یکسال گذشته قوای مقننه و مجریه

سوالات نظارتی نمایندگان؛ چالش اصلی دولت و مجلس/ «تحمل» و «تلاش برای سنگین‌تر کردن وزنه حامیان دولت در مجلس دهم»؛ استراتژی دولتی‌ها

با روی کار آمدن دولت "تدبیر و امید" نحوه رابطه دولت با مجلس نهم به یکی از کنجکاوی‌های ناظران سیاسی بدل شد. دولت "اعتدال" باید وارد مراوده با مجلسی می‌شد که شاید بیشتر از چند نفر از آن به حسن روحانی رای نداده‌ بودند.

به گزارش «سراج24»، با روی کار آمدن دولت "تدبیر و امید" نحوه رابطه دولت با مجلس نهم به یکی از کنجکاوی‌های ناظران سیاسی بدل شد. دولت "اعتدال" با عناصر بیشتر "اصلاح‌طلب" باید وارد مراوده با مجلس اصولگرایی می‌شد که شاید بیشتر از چند نفر از آن به حسن روحانی رای نداده‌ بودند. البته ناگفته نماند که امیدها برای بهبود روابط بیشتر از شک‌ها و تردید‌ها بود، چراکه هنوز خاطره تلخ "یکشنبه سیاه" از ذهن مجلسی‌ها پاک نشده بود.

رابطه دولت و مجلس با معرفی کابینه پیشنهادی رئیس‌جمهور وارد فاز جدی و عملی شد و از مرحله "تعارف‌های سیاسی" در آمد. مدت محدودی از رفت و آمد وزرای پیشنهادی به کمیسیون‌های تخصصی مجلس نگذشته بود که اولین صداهای اعتراض به نحوه عملکرد دولتی‌ها از مجلس به گوش رسید. "لابی‌گری"، "قرارهای ملاقات خارج از مجلس"، "زد و بندها" برای رای آوردن وزرای پیشنهادی از جمله محوری‌ترین اعتراض نمایندگان به دولت بود. محمد سلیمانی، نماینده مردم تهران طی یادداشتی که مردادماه سال 92 در روزنامه "کیهان" منتشر شد، نوشت: «این روزها شاهد حضور انواع و اقسام افراد در راهروهای مجلس برای انجام لابی‌گری به نفع وزیر هستیم. این افراد عمدتاً متعلق به جناح سیاسی خاص اصلاح‌طلبان هستند و اتفاقاً فراوان از بخش تندرو این جناح می‌باشند. در راهروهای مجلس شاهد لابی‌گری‌های حرفه‌ای از نمایندگان ادوار گذشته مجلس، خصوصاً مجلس ششم، معاونین وزرا و مدیران کل دوران دولت‌های سازندگی و اصلاحات، سیاسیون حرفه‌ای و با سابقه هستیم».

گرچه مجلس به کابینه حسن روحانی رای بالایی داد اما چالش بر سر برخی از وزرای پیشنهادی به خصوص برای تصدی وزارت علوم و وزارت ورزش و جوانان رابطه دولت و مجلس را دچار تنش کرد تا جایی که این وزارتخانه‌ها چندین ماه بدون وزیر و زیر نظر سرپرست اداره می‌شدند.

تکمیل کابینه هم پایان این چالشها نبود. مسن بودن برخی از وزرا، آغاز بحث جدی مذاکرات هسته‌ای، وعده نکردن وزرا به  قول‌هایی که در هنگام رای اعتماد داده بودند، باز شدن فضا برای ورود حامیان فتنه به سطوح مدیریتی وزارتخانه‌ها و در دسترس نبودن معاونین پارلمانی از جمله دلایلی بود که تعداد سوالات و تذکرات نمایندگان از وزیران را افزایش داد. حجم این سوالات تبدیل به یک تنش جدی میان دولت و مجلس شد. همین تنش‌ها بود که کم کم صدای مشاور رئیس‌جمهور را که از سوی رسانه‌ها "ابوالمشاغل دولت یازدهم" لقب گرفته، در آورد. وی در گفتگویی با روزنامه "آرمان" پرده از ذهنیت حداقل بخشی از دولتی‌ها نسبت به مجلس برداشت. او رابطه دولت و مجلس در دو سال باقی‌مانده عمر مجلس نهم را به "تحمل" تعبیر کرد و گفت: «ما باید در این دو سال مجلس را تحمل کنیم!». او بخشی از مجلس را به "برنامه‌ریزی" و "مدیریت فضای مجلس" برای "ناکام گذاشتن دولت یازدهم" متهم کرد. وی تصریح کرد: «80 نفر در مجلس هستند که برای ناکام گذاشتن دولت ظاهرا مشغول برنامه‌ریزی و طرح‌ریزی هستند».  ترکان در ادامه با لحن کنایه‌آمیزی از مردم خواست تا با حضور در انتخابات آینده مجلس ترکیب کنونی مجلس نهم را تغییر دهند. وی اظهار داشت: «ما از مردم استدعا می‌کنیم که فعالیت آنها (نمایندگان) را به خوبی رصد کنند و اگر دیدند که این رفتار درست و منطقی نیست در انتخابات مجلس آینده تجدیدنظر کنند.»

این اظهارات ترکان در مجلس غوغا به پا کرد تا جاییکه احمد توکلی در نطق میان‌دستور خود به این سخنان واکنش نشان داد. وی با تاکید بر اینکه "تضعیف مجلس، تضعیف مردم سالاری و زمینه‌ سازی برای استبداد است"، تصریح کرد: «دولتی که با شعار دموکراتیک سر کار آمد باید از این مسائل پرهیز کند. یکی از مشاوران رئیس جمهور گفته است 80 نفر در مجلس هستند که می خواهند دولت موفق نشود، من خودم از این تشکل خبری ندارم ولی بعد به مردم توصیه کردند به کسانی که پیام 24 خرداد را گوش نکردند، رأی ندهید. از موضع مسئول بلند پایه حرکت انتخاباتی کردن، ضد دموکراسی است، این کار صحیح نبود».

کشمکش بین دولت و مجلس بر سر نحوه و تعداد سوالات از وزرا به گوشه و کنایه زدن روسای قوا هم رسید. رئیس‌جمهور در جمع استانداران دولت از "مکدر شدن" وزرا بخاطر احضار شدن‌های زیاد خبر داد و چند روز بعد از آن علی لاریجانی با اشاره تلویحی به اظهارات حسن روحانی در نطق پیش از دستور خود اظهار داشت: «وظیفه نمایندگی نظارت بر کار وزرا و هیأت وزیران است و یکی از صور نظارت، سؤال است که این حق نمایندگان است و در کل اینگونه نظارت‌ها همیشه از کجی‌ها جلوگیری می‌کند و مانع از انباشتگی اشکالات می‌شود.

لاریجانی ادامه داد: نباید انتظار داشت که مجلس نقش مستقل خود را از دست بدهد، چراکه استقلال قوا سرمایه اصلی حیات دموکراسی و مردم‌سالاری است البته چنانچه از هر حقی زیادتر از حد معمول استفاده شود به ضد خود بدل می‌شود که قطعا همکاران به این امر نیز توجه کافی خواهند داشت.»

حسین مظفر، معاونت نظارت مجلس نیز اخیرا در گزارشی از عملکرد اجلاسیه دوم مجلس نهم اعلام کرد؛ تاکنون دولت 3426 تذکر و 638 سوال از مجلس دریافت کرده است. به این ترتیب باید اذعان کرد چالش اصلی دولت و مجلس در یکسال گذشته بحث سوال از وزرا بوده است. چالشی که هنوز حل نشده و هر از گاهی موجب زد و خوردهای لفظی بین دو قوه هم می‌شود.

به نظر می‌رسد راه حلی که دولتی‌ها در قبال مجلس در پیش گرفته‌اند همانی است که ترکان تلویحا در گفتگوی خود عنوان کرد؛ "تحمل" و "تلاش برای تغییر مجلس در انتخابات آینده". تلاش‌هایی که بصورت پنهانی انجام می‌شود و ائتلاف‌هایی که پشت پرده در حال رخ دادن است و باید به زودی منتظر پرده‌برداری علنی از جبهه‌های شکل گرفته برای حضور در میدان انتخابات مجلس بود که به دنبال تغییر ترکیب اصولگرایی مجلس و سنگین‌تر کردن وزنه حامیان دولت در مجلس هستند.

اخبار مرتبط

شکست استراتژی مرد دیوانه

نگاهی به طرح مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی و دولت‌ها یا نهادهای بیگانه در کشور

دولت فرانسه پاسخگوی مداخلات دیپلمات‌هایش باشد